{"id":26306,"date":"2025-12-17T16:42:41","date_gmt":"2025-12-17T15:42:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.skolo.org\/?p=26306"},"modified":"2026-01-07T08:13:44","modified_gmt":"2026-01-07T07:13:44","slug":"onderwijs-is-geen-afvallingskoers-over-lesdagen-studiedagen-en-tijdverlies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/2025\/12\/17\/onderwijs-is-geen-afvallingskoers-over-lesdagen-studiedagen-en-tijdverlies\/","title":{"rendered":"Onderwijs is geen afvallingskoers  Over lesdagen, studiedagen en tijdverlies."},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>De discussie over onderwijs wordt vandaag opvallend vaak herleid tot \u00e9\u00e9n simpele vraag:<br \/>\n<em>\u201cGeven we wel genoeg les?\u201d<\/em><br \/>\nMeer lesdagen. Minder \u201clege\u201d dagen. Minder pedagogische studiedagen. Minder tijd zonder leerlingen.<\/p>\n<p>Het klinkt daadkrachtig. Het klinkt effici\u00ebnt.<br \/>\nMaar het is ook een gevaarlijke versmalling.<\/p>\n<p>Want wie onderwijs herleidt tot <strong>aanwezigheidsminuten<\/strong>, mist de essentie van wat leren is en van wat een samenleving nodig heeft.<\/p>\n<p><strong>Ik draai de vraag om<\/strong><\/p>\n<p>In plaats van te vragen <em>\u201cwat werkt in onderwijs?\u201d<\/em>, stel ik een andere vraag:<br \/>\n<strong>Welke maatschappij hebben wij nodig \u2013 en welke school hoort daarbij?<\/strong><\/p>\n<p>Dat is geen theoretische luxe. Het is een politieke noodzaak.<\/p>\n<p>Want onderwijs vormt mensen. Burgers. Werknemers. Medemensen.<br \/>\nWie dus sleutelt aan onderwijs, sleutelt aan de samenleving zelf.<\/p>\n<p><strong>Het misverstand: leren = instructietijd<\/strong><\/p>\n<p>De huidige beleidslogica vertrekt van een eenvoudige rekensom:<br \/>\nmeer lesdagen = meer leren = betere kwaliteit.<\/p>\n<p>Maar leren is geen optelsom van uren.<br \/>\nLeren vraagt <strong>tijd om te denken, te verbinden, te oefenen, te herstellen<\/strong>.<\/p>\n<p>Een schooldag is niet leeg omdat er geen directe instructie is.<br \/>\nZe is leeg wanneer er geen betekenis is.<\/p>\n<p>Pedagogische studiedagen, klassenraden, teamoverleg, evaluatie, reflectie:<br \/>\ndat zijn geen \u201cdagen zonder onderwijs\u201d.<br \/>\nDat <strong>is<\/strong> onderwijs \u2013 maar dan op het niveau waar kwaliteit gebouwd wordt.<\/p>\n<p>Wie die tijd wegknipt, zaagt niet aan de rand, maar aan de <strong>dragende balken<\/strong> van de school.<\/p>\n<p><strong>Wat hier werkelijk botst: twee mens- en maatschappijbeelden<\/strong><\/p>\n<p>Achter dit debat zitten twee radicaal verschillende visies.<\/p>\n<p><strong>De eerste visie<\/strong> ziet onderwijs als een wedstrijd.<br \/>\nIedereen start samen. De lat ligt hoog.<br \/>\nWie meekan, bewijst talent.<br \/>\nWie uitvalt, \u201cmist motivatie\u201d of \u201choort elders thuis\u201d.<\/p>\n<p>Dat is de <strong>afvallingskoers<\/strong>.<br \/>\nEffici\u00ebnt. Hard. Selectief.<br \/>\nEn sociaal blind.<\/p>\n<p><strong>De tweede visie<\/strong> ziet onderwijs als een peloton.<br \/>\nMensen worden gedragen.<br \/>\nHet tempo wordt afgestemd.<br \/>\nWie dreigt af te haken, krijgt steun.<br \/>\nNiet om de lat te verlagen, maar om haar <strong>rechtvaardig bereikbaar<\/strong> te maken.<\/p>\n<p>Dat is het beeld dat ik verdedig: alleen koers je snel, samen geraken we verder\u2026<\/p>\n<p><strong>Ambitie? Ja. Maar gedragen.<\/strong><\/p>\n<p>Laat dit duidelijk zijn: ik ben niet tegen ambitie.<br \/>\nIntegendeel.<\/p>\n<p>Kinderen hebben recht op hoge verwachtingen, rijke kennis, intellectuele uitdaging.<br \/>\nMaar ambitie zonder context is geen ambitie \u2013 het is selectie.<\/p>\n<p>Een hoge lat heeft alleen zin wanneer:<\/p>\n<ul>\n<li>kinderen toegang hebben tot taal, cultuur en kennis<\/li>\n<li>fouten ruimte krijgen<\/li>\n<li>ondersteuning tijdig komt<\/li>\n<li>teams tijd krijgen om samen te denken<\/li>\n<li>leren niet wordt losgekoppeld van menswording<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zonder dat alles wordt de lat geen hefboom, maar een <strong>muur<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Wat verdwijnt als we \u201clege dagen\u201d schrappen?<\/strong><\/p>\n<p>Wat men vandaag \u201connodige dagen\u201d noemt, zijn vaak precies de momenten waarop scholen:<\/p>\n<ul>\n<li>ongelijkheid proberen bij te sturen<\/li>\n<li>zorgtrajecten afstemmen<\/li>\n<li>leerlingen bespreken die dreigen uit te vallen<\/li>\n<li>professionaliteit verdiepen<\/li>\n<li>samen verantwoordelijkheid opnemen<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wie die momenten reduceert, zegt eigenlijk:<br \/>\n<em>\u201cDoe het maar alleen. Doe het sneller. Doe het tussendoor.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Dat is geen kwaliteitsbeleid.<br \/>\nDat is <strong>uitputtingsbeleid<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>De echte problemen blijven buiten beeld<\/strong><\/p>\n<p>Niemand in het onderwijs lag wakker van \u201cte veel studiedagen\u201d.<br \/>\nWaar scholen w\u00e9l wakker van liggen:<\/p>\n<ul>\n<li>het lerarentekort<\/li>\n<li>de zorglast<\/li>\n<li>de planlast<\/li>\n<li>de complexiteit in klassen<\/li>\n<li>de groeiende ongelijkheid<\/li>\n<\/ul>\n<p>Die problemen los je niet op door leerlingen simpelweg langer op school te houden.<\/p>\n<p>Meer aanwezigheid zonder meer omkadering is geen oplossing.<br \/>\nHet is <strong>symboolpolitiek<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Onderwijs is ook zorg, ritme en herstel<\/strong><\/p>\n<p>Wie ooit met jongeren werkt(e), weet dit:<br \/>\nleren vraagt <strong>aandacht<\/strong>, en aandacht vraagt <strong>herstel<\/strong>.<\/p>\n<p>In een wereld die nooit stopt \u2013 sociale media, prestatiedruk, vergelijking \u2013<br \/>\nkan school niet n\u00f3g meer versnellen zonder schade.<\/p>\n<p>Een beleid dat rust verdacht maakt en pauze omschrijft als ineffici\u00ebntie,<br \/>\nbegrijpt niet hoe mensen leren.<br \/>\nOf weigert het te begrijpen.<\/p>\n<p><strong>Waar ik w\u00e9l voor sta<\/strong><\/p>\n<p>Ik pleit voor onderwijs:<\/p>\n<ul>\n<li>dat inzet op <strong>kennis \u00e9n denken<\/strong><\/li>\n<li>dat menswording (mens als sociaal wezen) centraal zet, niet enkel prestaties<\/li>\n<li>dat leerkrachten ziet als professionals, niet als uitvoerders<\/li>\n<li>dat scholen beschouwt als gemeenschappen, niet als opvangplaatsen<\/li>\n<li>dat ongelijkheid niet naturaliseert, maar bestrijdt<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dat is geen nostalgie.<br \/>\nDat is vooruitgang.<\/p>\n<p><strong>Werk mee aan \u201cHet wandelpad naar Bevrijdend Onderwijs\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Wat ik hier voorstel, is geen afgewerkt plan.<br \/>\nHet is een <strong>wandelpad<\/strong>.<br \/>\nNet aangelegd. Nog hobbelig.<br \/>\nEn alleen begaanbaar met velen.<\/p>\n<p>Ik nodig collega\u2019s, ouders, studenten, onderzoekers, vakbonden, burgers uit<br \/>\nom mee te denken, mee te spreken, mee te bouwen.<\/p>\n<p>Niet vanuit verontwaardiging alleen,<br \/>\nmaar vanuit een gedeelde overtuiging:<\/p>\n<p><strong>Onderwijs moet geen afvallingskoers zijn.<br \/>\nOnderwijs moet een peloton zijn dat weigert iemand achter te laten.<\/strong><\/p>\n<p>Met hoge verwachtingen.<br \/>\nMet diepe solidariteit.<br \/>\nEn met de moed om te kiezen voor menselijkheid<br \/>\nin plaats van voor makkelijke slogans.<\/p>\n<p><strong>Ludo Merckx<\/strong><\/p>\n<p>Interesse : \u201cWandelpad naar Bevrijdend Onderwijs\u201d &#8211; concept en uitwerking \/ Ludo Merckx (0485260323)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; De discussie over onderwijs wordt vandaag opvallend vaak herleid tot \u00e9\u00e9n simpele vraag: \u201cGeven we wel genoeg les?\u201d Meer lesdagen. Minder \u201clege\u201d dagen. Minder pedagogische studiedagen. Minder tijd zonder leerlingen. Het klinkt daadkrachtig. Het klinkt effici\u00ebnt. Maar het is ook een gevaarlijke versmalling. Want wie onderwijs herleidt tot aanwezigheidsminuten, mist de essentie van wat [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6389,"featured_media":25493,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-26306","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6389"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26306"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26306\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}