{"id":20403,"date":"2023-02-07T10:38:51","date_gmt":"2023-02-07T09:38:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.skolo.org\/?p=20403"},"modified":"2023-02-07T10:41:50","modified_gmt":"2023-02-07T09:41:50","slug":"ides-nicaise-de-leerplicht-verlagen-tot-16-jaar-is-een-bijzonder-ondoordacht-idee","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/2023\/02\/07\/ides-nicaise-de-leerplicht-verlagen-tot-16-jaar-is-een-bijzonder-ondoordacht-idee\/","title":{"rendered":"Ides Nicaise: de leerplicht verlagen tot 16 jaar is een bijzonder ondoordacht idee"},"content":{"rendered":"

In het jongste nummer van\u00a0Samen\u00adleving en Politiek<\/a>\u00a0werkt onderwijs\u00adspecialist Dirk Van Damme zich in de kijker met een merkwaardig voorstel: de leerplicht verlagen tot 16\u00a0jaar. Ook Conner Rousseau, de voorzitter van Vooruit, is het idee genegen, zo gaf hij vorige week aan in\u00a0Nieuwsblad<\/a>. Beide heren zullen daar vast succes mee oogsten bij schoolmoe\u00eb jongeren, en bij schooldirecties en leerkrachten die zulke lastige jongeren liever kwijt dan rijk zijn. Ze spijbelen, \u00admaken amok, werken op de \u00adzenuwen van leerkrachten, verpesten het leer\u00adklimaat.<\/p>\n

De \u00adoplossing ligt (schijnbaar) voor de hand: laat ze hun lesje leren buiten de school. Misschien komen som\u00admigen tot inkeer op latere leeftijd. \u00adTegelijk wordt het lerarenberoep in het bso aangenamer en aantrek\u00adkelijker. \u00adBovendien kun je met de resterende jongeren betere toetsresul\u00adtaten voorleggen: de kwaliteit van het onderwijs zal er (alweer schijnbaar) vanzelf door stijgen. En dan is er nog dit: de 16-jarige schoolverlaters zijn gegeerde goedkope flexwerkers in een krappe arbeidsmarkt. Vier \u00advliegen in een klap.<\/p>\n

Het is ook de oplossing van het rechts-nationalistische regime in Hongarije. Viktor Orban deed het \u00adinderdaad al in 2013, als buiten\u00adbeentje in de EU. Een onderzoek van Janos Kollo en Anna Sebok, enkele jaren later, toonde aan wat iedereen verwachtte: het waren de meest kansarmen (Roma en jongeren uit afge\u00adlegen rurale gebieden) die het onderwijs de rug toekeerden. De prijs voor de opsmuk van de onderwijskwaliteit wordt betaald door de \u00adoutcasts, die in groten getale zonder diploma uitvallen.<\/p>\n

Eigen schuld, dikke bult? Dat zou je kunnen denken, toch als je ervan uitgaat dat die jongeren in het onderwijs alle kansen hebben gekregen. En we weten dat we daar nog ver van af zijn. Het Vlaamse onderwijs deelt met het Hongaarse een extreme mate van schoolse segregatie met bijbehorende niveauverschillen, te vroege \u00adopsplitsing in onderwijsvormen, en een sterk \u2018neerwaarts\u2019 watervaleffect. In Vlaanderen komt daar nog een buitensporig aantal zittenblijvers bij, van wie de overgrote meerderheid ook uit minder gegoede bevolkingsgroepen komt. Dat zittenblijven is meteen een ticket naar de uitgang, aangezien per definitie alleen 18-jarigen die een jaar hebben overgedaan zonder diploma kunnen uitstromen. Het secundair onderwijs fungeert dus als een reusachtige sociale filter. Een vervroeging van de leeftijd om de school te verlaten, komt erop neer dat je de teut van de filter afsnijdt, waardoor de uitval van de meest kansarmen versnelt.<\/p>\n

Van Damme rekent op een \u2018bekeringseffect\u2019, waarbij jongeren na een paar jaren zwalpen toch weer aan\u00adhaken. Bij sommigen zal dat inderdaad (zoals nu al) het geval zijn. Maar we weten ook uit onderzoek dat schoolmoeheid en zelfs wrok tegen het onderwijs\u00adsysteem op volwassen leeftijd blijven doorwerken, en dat de meesten niet terugkomen.<\/p>\n

Ander onderzoek (zelfs op het \u00adEuropese niveau) leert ons dat een van de doeltreffendste maatregelen om vroegtijdig schoolverlaten tegen te gaan (wellicht de belangrijkste \u00adEU-doelstelling op onderwijsvlak) de leerplicht is. Ik heb zelfs ooit voor\u00adgesteld om de leerplicht tot 18 om te zetten in een kwalificatieplicht \u2013 \u00adweliswaar gekoppeld aan effectieve rechten op leerbegeleiding en onder\u00adsteuning tot de finish, iets wat tot hiertoe niet gegarandeerd is.<\/p>\n

Kortom, geachte voorzitter van de moderniseringscommissie van het Vlaamse onderwijs, en geachte voorzitter van Vooruit: slik alstublieft zo spoedig mogelijk jullie blunder in. Wat we nodig hebben, is een \u00e9chte versterking van de kwaliteit van het \u00adonderwijs, met minder segregatie, minder zittenblijvers, minder waterval, meer leerrechten en meer gelijke kansen; geen statistische opsmuk op de kap van de meest kansarmen.<\/p>\n

Ides Nicaise<\/strong><\/p>\n

Hoogleraar Onderwijs en Samenleving aan\u00a0de KU Leuven.<\/p>\n

Dit opiniestuk verscheen eerder in “De Standaard”.<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In het jongste nummer van\u00a0Samen\u00adleving en Politiek\u00a0werkt onderwijs\u00adspecialist Dirk Van Damme zich in de kijker met een merkwaardig voorstel: de leerplicht verlagen tot 16\u00a0jaar. Ook Conner Rousseau, de voorzitter van Vooruit, is het idee genegen, zo gaf hij vorige week aan in\u00a0Nieuwsblad. Beide heren zullen daar vast succes mee oogsten bij schoolmoe\u00eb jongeren, en bij […]<\/p>\n","protected":false},"author":6460,"featured_media":17454,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-20403","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6460"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20403"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20403\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.skolo.org\/CM\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}