![](\"http:\/\/www.skolo.org\/CM\/wp-content\/uploads\/2008\/10\/arton934.jpg\")
<\/p>\nGuido Fonteyn schreef meer dan 30 jaar voor “De Standaard”, vooral over Walloni\u00eb waar hij lang leefde en werkte. In de loop der jaren schreef hij meerdere boeken over Walloni\u00eb, o.a. “Afscheid van Margritte. Over het oude en nieuwe Walloni\u00eb” (Meulenhoff\/Manteau, 2004), “Boerenpsalm: Vlaamse boeren in Walloni\u00eb” (Manteau, 2006), “In de Rue des Flamands: het schamele epos van Vlaamse emigranten in Walloni\u00eb” (Scoop, 1997). Op de ontmoetingsdag van Vlaamse en Franstalige leerkrachten op 11 oktober in Charleroi sprak hij over de industri\u00eble opgang en neergang van Walloni\u00eb en de geschiedenis van de Vlaamse immigranten in het Zwarte Land. Een verslag…<\/p>\n
<\/p>\n
Er leven, zo stelt Guido Fonteyn, heel wat hardnekkige vooroordelen en clich\u00e9s over de Walen in Vlaanderen en over de Vlamingen in Walloni\u00eb.
\nVlamingen vinden van de Walen, ondermeer, dat ze zich zelf te hoog inschatten en “geen harde werkers” zijn. Walen vinden, van hun kant, dat de Vlamingen zichzelf minderwaardig vinden en dat ze “lomp maar moedig” zijn. Van zichzelf vinden de Walen dat ze van hun “terroir” houden, gastvrij en joviaal zijn.
\nOver de Brusselaars vinden de Vlamingen en Walen dat het “stoeffers” en “profiteurs” zijn.<\/p>\n
Waar komen die vooroordelen en clich\u00e9s vandaan?
\nWanneer gemeenschappen weinig of geen contact met elkaar hebben en wanneer ze contacten hebben van “het slechte type ” (bv. tijdens een crisis), worden clich\u00e9s geschapen en vaak hardnekkig onderhouden, zelfs wanneer de zogenaamde feiten waarop ze steunen al lang verdwenen zijn. We kennen allemaal de clich\u00e9s over de Hollanders, de West-Vlamingen, de Limburgers, de Antwerpenaars\u2026<\/p>\n
Waar komen de vooroordelen over de Walen vandaan?
\nHet antwoord hierop kunnen we vinden in de sociale geschiedenis en de ontwikkelingen van de economie in Vlaanderen en Walloni\u00eb sinds 1800 tot vandaag.<\/p>\n
Deze geschiedenis hangt in Walloni\u00eb vooral af van drie factoren:<\/p>\n
1) van de delfstoffen<\/p>\n
2) van de ontwikkeling van het kapitalisme<\/p>\n
3) van de niet aflatende immigratie<\/p>\n
Guido Fonteyn behandelt respectievelijk de opgang van Walloni\u00eb van 1800 tot ca 1960-1970 en de periode van 1960-1970 tot vandaag (2008).<\/p>\n
\u2022de delfstoffen<\/p>\n
Walloni\u00eb bezat heel wat grondstoffen, waaronder ijzererts, marmer, steenkool en zelfs goud. Steenkool ontgon men op de as van Bergen tot Luik (met een onderbreking ter hoogte van Namen).
\nOp die as ontwikkelden zich Industri\u00eble centra. Er werd zelfs een nieuwe stad gesticht: La Louvri\u00e8re. Le Centre, het gekende industrieel bekken, kreeg zijn naam omdat het zich bevond tussen Mons en Charleroi. Namen was en bleef een kleinburgerlijke, katholieke stad omdat zich daar geen grondstoffen en dus geen industrie bevond. Van de bewoners van Namen beweert men dat ze zo traag zijn als de slakken\u2026.<\/p>\n
\u2022de ontwikkeling van het kapitalisme<\/p>\n
Het kapitaal, ook dat van de adellijke families en rijke Brusselaars, stroomde naar de industrie\u00ebn in Walloni\u00eb. Er werden NV\u2019s opgericht om het kapitaal te concentreren. Vergeten we ook niet dat Willem I, koning van de Nederlanden, de Soci\u00e9te G\u00e9n\u00e9rale stichtte.<\/p>\n
\u2022de immigratie<\/p>\n
Er was een enorme nood aan arbeidskrachten in Walloni\u00eb terwijl op het platteland teveel mensen woonden en er gebrek was aan werk. Luxemburg “liep leeg” omdat z\u00e9\u00e9r vele gezinnen naar de industri\u00eble centra verhuisden.<\/p>\n
Men kende in de 19de eeuw en het begin van de 20ste eeuw ook een enorme immigratie van Vlamingen. In heel Vlaanderen leed men “in stilte” honger (behalve in het Antwerpse omdat Antwerpen de in- en uitvoerhaven was van Walloni\u00eb). De oorzaken van wat “la question flamande” werd genoemd, waren ondermeer het gebrek aan voedsel (eerst omwille van de aardappelziekte, dan omwille van “de roest in het koren “) en epidemies als tyfus en cholera. Sterven van honger, ontbering en ziekte stond in de wereld bekend als \u2026 “le mal flamand”.!
\nDe situatie in Vlaanderen was te vergelijken met de ellende, de honger en de migratie in Ierland.
\nE\u00e9n derde van de bevolking (zowat 450.000 gezinnen) leefde en stierf in de grootste ellende.
\nOnderzoekers merkten op dat het levensniveau in sommige delen van Vlaanderen lager was dan in de middeleeuwen.
\nOok het cultureel en intellectueel leven was dramatisch.
\nStijn Streuvels schreef bv. dat vele Vlamingen “schurken en ongeletterden zijn”. Ze gaven zich volgens Streuvels over aan “drank en zedenloosheid”.<\/p>\n
De toestand in Walloni\u00eb was, die dagen, compleet anders.
\nAlhoewel er tot op vandaag geen complete studie bestaat over de immigratie vanuit Vlaanderen, wordt vastgesteld dat de bevolking in Henegouwen in vrij korte tijd gedurende de 19de eeuw verdrievoudigde.
\nMen schat dat er zowat 1 miljoen mensen naar Walloni\u00eb trokken. Wanneer je een telefoonboek openslaat, stel je vast dat het in Walloni\u00eb krioelt van Vlaamse namen. Men vindt zowat 100.000 namen die beginnen met \u00ab Ver \u00bb of \u00ab Van \u00bb. Om niet te spreken van alle andere Vlaamse namen, zoals Cools bv.
\nOver het algemeen integreren in Walloni\u00eb “buitenlanders” tot de dag van vandaag vrij goed. In het zuiden van ons land heeft men immers al meer dan 100 jaar ervaring met het integreren van “vreemdelingen”.<\/p>\n
Toch was het onthaal van de Vlamingen in Walloni\u00eb in het begin zeer slecht.
\nIn de kranten (en vooral in de rubriek “armen en benen”) werden de Vlamingen afgeschilderd als ” messentrekkers”, “vechtersbazen” en “vrouwenverleiders” (de meeste Vlamingen die in Walloni\u00eb aankwamen, waren vrijgezellen). In de volksrevues droegen de Vlamingen systematisch rosse pruiken (ros = vreemd, onbetrouwbaar en slecht) en hadden ze een dikke buik omwille van hun overmatig biergebruik.
\nErger nog was dat de Vlamingen werden afgeschilderd als “slechte arbeiders”. Een volksvertegenwoordiger stelde zelfs voor hen te vervangen door Chinezen. In de ogen van de Walen was Vlaanderen de Far West.<\/p>\n
Vlaanderen dankt zijn industrialisatie vooral aan de ontwikkeling van zijn havens (Antwerpen en Zeebrugge) en de investering van ondermeer Amerikaans en ook Duits kapitaal.
\nDaarnaast was er de opkomst van de KMO bedrijven in Vlaanderen.
\nIn La Louvi\u00e8re verdwijnt de zware industrie op zowat dertig jaar, met de gekende dramatische gevolgen: in La Louvi\u00e8re alleen gingen in drie decennia 65.000 banen verloren.
\nWat in Walloni\u00eb is gebeurd, kan ons morgen ook in Vlaanderen overkomen.
\nDe delocalisering , bv. in de textiel en de autoassemblage, bedreigt Vlaanderen vandaag al.
\nWe stellen ook vast dat er vandaag een nieuwe dynamiek in Walloni\u00eb is ontstaan. Het “Marshall-plan” kent een zeker succes. Er ontwikkelt zich een nieuwe industri\u00eble as van Brussel naar Luxemburg.
\n\u201cLaten we als Vlamingen dus vooral bescheiden zijn\u201d, besloot Guido Fonteyn.<\/p>\n
Na de uiteenzetting brachten de deelnemers onder zijn leiding een (ietwat) kort bezoek aan het centrum van Charleroi.<\/p>\n